“Wonen in een woonvorm was een nieuw begin”
Vijftien jaar geleden had mevrouw De Leeuw niet durven dromen dat het nu zo goed zou gaan met haar dochter Annemarie. “Veel mensen denken dat wonen in een beschermende woonvorm een eindpunt is; dat je er de rest van je leven woont. Wij hebben juist gezien dat het ook een startpunt kan zijn voor een nieuw begin.”
Annemarie is de oudste dochter van mevrouw De Leeuw. “Ze is heel behulpzaam, hielp me vaak mee in het huishouden en met het gezin. Gesloten was ze altijd al wel, maar aan het einde van de middelbare school werd dit veel erger en liep ze vast. Op een gegeven moment vertelde ze me dat ze hulp had gezocht, en dat ze medicijnen slikte tegen haar probleem. Als ouders konden wij ook een gesprek krijgen bij haar hulpverleningsorganisatie, maar daar waren we nog niet aan toe. Annemarie moest geholpen worden, wij niet, vonden we.” En ze verzucht: “Hadden we dat aanbod toen maar aangenomen.”
Informatie
Omdat Annemarie volwassen is, heeft ze het recht zelf te besluiten wie er worden geïnformeerd over haar situatie en wie niet. Ze vindt dat haar ouders al genoeg aan hun hoofd hebben zonder haar problemen, en mevrouw De Leeuw wordt daarom minimaal geïnformeerd over de situatie van haar dochter. Ook als het door de maanden heen steeds slechter gaat. Uiteindelijk wordt Annemarie opgenomen op de gesloten afdeling van een psychiatrisch ziekenhuis. “Op een keer kwamen we daar en reageerde ze helemaal nergens meer op. Ze kon zelfs niet zeggen wie wij – haar ouders – waren. Terugkijkend was dat een absoluut dieptepunt.”
Door de jaren heen volgen diverse opnames en langere verblijven, waarbij op den duur werd gesteld dat het psychisch probleem chronisch - altijd aanwezig - zou blijven. Haar behandelaars adviseerden een plaats in een beschermende woonvorm te zoeken. “Dat te horen was wel even moeilijk. Je hebt als ouders het gevoel gefaald te hebben, het zelf niet meer aan te kunnen. Dat is confronterend. We hadden bovendien het gevoel dat dit een heel definitieve stap was: wonen in een beschermende woonvorm is immers vaak voor jarenlang.”
Dochter Annemarie wist direct waar ze graag wilde wonen. “Ze had gehoord dat er in Gouda, aan de Veenzoom, een christelijke woonvorm geopend zou worden. Daar wilde ze heen, want in die plaats woonden haar vrienden én daar was een kerk waar zij zich thuis voelde.”
Positieve sfeer
En zo geschiedde. Annemarie verhuisde naar Transitus in Gouda. De gastvrijheid en gezelligheid bij de beschermende woonvorm staan mevrouw De Leeuw helder voor de geest. “We konden meteen merken dat de bewoners het er goed hadden, er heerste een positieve sfeer, ook onder het personeel. Annemarie werd eerder nog wel eens gezien als ‘probleem Annemarie’, maar bij Transitus werd ze benaderd als ‘Annemarie, met een probleem’. De begeleiding zag haar weer staan als mens.”
Met Annemarie ging het steeds een stapje vooruit, al was het met vallen en opstaan. “Als ouders ben je dan blij dat het goed gaat, maar bij iedere stap vooruit ben je tegelijkertijd ook bang voor een terugval. Locatiemanager Ria van de Leer zei dan tegen ons als ouders: ‘Heb toch vertrouwen in haar. Wij denken dat ze het kan.’ Dat was fijn om te horen.” Door de jaren heen groeide Annemarie toe naar steeds meer zelfstandigheid. Ze verhuisde eerst naar een dependance - waar minder begeleiding wordt gegeven aan de bewoners, en ging vervolgens samen met iemand anders op een flatje wonen, met ambulante woonbegeleiding.
Droomhuis
“Op een gegeven moment was Annemarie er echt aan toe om helemaal zelfstandig te wonen, zonder begeleiding. Ze stond al een tijdje ingeschreven voor een huurhuis en toen ze informeerde, bleek al snel dat er voor haar een woning beschikbaar was. Het was een leuk appartement, in een goede buurt, met een zaal van een woonkamer, een royale hal, slaapkamers, mooi uitzicht, een balkon… Alles waar Annemarie al die jaren van gedroomd had.”
Inmiddels woont Annemarie al weer een tijdje zelfstandig in haar eigen appartement. Mevrouw De Leeuw: “Als ik terugkijk op hoe het was en hoe het is, ben ik blij te kunnen zeggen dat we de ‘oude Annemarie’ weer terug hebben gekregen. Als ze nu een weekendje thuis is, is dat heerlijk. We komen tijd tekort, het vliegt voorbij en is weer heel gezellig.” En zichtbaar terugdenkend: “Vroeger verliepen die momenten thuis toch heel anders.”
Vechten
Mevrouw De Leeuw roemt tijdens het interview verschillende keren de sterke wil van haar dochter. “Ze had de droom om ooit weer zelfstandig te kunnen wonen en dat is heel belangrijk geweest tijdens het hele proces. Ze is blijven vechten, steeds doorgegaan. Ze bewijst dat wonen in een woonvorm geen eindpunt hoeft te zijn, maar dan moet je er wel echt voor gáán om vooruit te komen.” Daarbij benadrukt ze: “Het kan echt, maar niét in eigen kracht. Zonder Hulp van Boven kan dit niet.”
“Ik ben ook persoonlijk door een diep dal gegaan, maar ik durf nu te zeggen dat ik er sterker uit gekomen ben. De afgelopen jaren heb ik veel gezien en gehoord. Met name door de mensen die ik heb gezien en gesproken in psychiatrische instellingen, is het voor mij makkelijker geworden om dicht bij de medemens te gaan staan, en om een luisterend oor te bieden.” Mevrouw De Leeuw helpt regelmatig mee met evangelisatiewerk in een naburige grote stad. “Ik krijg er te maken met allerhande mensen die vaak indringende levensverhalen met zich meedragen. Daar kan ik nu beter op reageren, vanuit eigen ervaringen.”
Aan andere ouders waarvan een kind in een woonvorm woont of gaat wonen, wil mevrouw De Leeuw graag meegeven dat wonen in een beschermende woonvorm geen eindpunt hoeft te betekenen. “Bij Annemarie was het juist een nieuw begin!” | 
